A. TỔNG QUAN
Mặc dù hầu hết những người mắc bệnh Covid-19 cảm thấy khỏe mạnh hơn sau vài tuần, một số khác lại gặp tình trạng suy giảm sức khỏe sau khi nhiễm Covid-19. Hậu nhiễm Covid bệnh nhân có thể gặp phải một loạt các vấn đề sức khỏe kèm theo việc xuất hiện triệu chứng mới từ bốn tuần sau khi phát hiện bị nhiễm Covid-19. Đồng thời các triệu chứng cũ có thể quay trở lại hoặc các triệu chứng hiện tại đang tiếp diễn. Bệnh nhân không có các triệu chứng Covid-19 trong vài ngày hoặc vài tuần sau khi bị nhiễm vi rút, cũng có thể gặp phải các tình trạng hậu nhiễm Covid kể trên (sẽ được trình bày ở phần dưới đây). Ngoài ra, các vấn đề kể trên có thể ở nhiều thức riêng lẻ hoặc hỗn hợp trong các khoảng thời gian khác nhau.
Các tình trạng hậu nhiễm Covid còn có thể được gọi là các triệu chứng: “Covid kéo dài”, “cấp tính sau Covid”, “kéo dài Covid” hay “Covid mãn tính”. Đó là lý do Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh và các chuyên gia y tế toàn cầu đang quan ngại các tác động sức khỏe ngắn hạn và dài hạn liên quan đến Covid-19.
B. CÁC TÌNH TRẠNG SAU COVID
B1. Các triệu chứng mới hoặc đang tiếp diễn
Các triệu chứng mới hoặc triệu chứng đang tiếp diễn hậu nhiễm Covid có thể kéo dài vài tuần hoặc vài tháng. Không giống như một số loại tình trạng sau Covid khác chỉ có xu hướng xảy ra ở những ca nghiêm trọng, những triệu chứng mới có thể xảy ra với bất kỳ ai đã từng nhiễm Covid-19, thậm chí ngay cả khi bệnh nhẹ, hoặc không có biểu hiện ban đầu. Những triệu chứng có thể hỗn hợp hoặc riêng lẻ điển hình như dưới đây:
- Khó thở hoặc thở gấp
- Mệt mỏi hoặc kiệt sức
- Các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn sau khi thực hiện các hoạt động thể chất hoặc tinh thần
- Khó suy nghĩ hoặc tập trung (đôi khi được gọi là hội chứng sương mù não)
- Ho
- Đau ngực hoặc đau dạ dày
- Đau đầu
- Tim đập nhanh hoặc đập thình thịch (triệu chứng đánh trống ngực)
- Đau khớp hoặc cơ
- Chứng dị cảm
- Tiêu chảy
- Các vấn đề về giấc ngủ
- Sốt
- Chóng mặt khi đứng (lâng lâng)
- Phát ban
- Thay đổi tâm trạng
- Thay đổi vị giác và cảm giác thức ăn
- Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt
B2. Ảnh hưởng Covid-19 đến chức năng đa tạng của cơ thể (hiệu ứng đa tạng sau Covid-19)
Một số bệnh nhân đã từng có các triệu chứng nặng do nhiễm Covid-19 đang trải qua tình trạng đa tạng bị ảnh hưởng hoặc tình trạng tự miễn trong khoảng thời gian dài hơn.
Hiệu ứng đa tạng có thể ảnh hưởng đến hầu hết đến hệ thống cơ thể bao gồm các chức năng của tim mạch, phổi, thận, da và não. Tình trạng tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể, gây viêm (sưng đau) hoặc tổn thương các mô.
- Tim: Các chẩn đoán hình ảnh sau vài tháng sau khi phục hồi sau Covid-19 cho thấy cơ tim bị tổn thương lâu dài, thậm chí ở một số bệnh nhân chỉ trải qua các triệu chứng nhẹ khi nhiễm Covid-19. Điều này có thể làm tăng nguy cơ suy tim hoặc các biến chứng khác liên quan đến tim trong tương lai.
- Phổi: Loại viêm phổi thường liên quan đến tác động của Covid-19 có thể gây tổn thương lâu dài đến các túi khí nhỏ (phế nang) trong phổi. Các mô sẹo được hình thành có thể gây ra vấn đế hô hấp lâu dài. Theo khảo sát, 53% có rối loạn chức năng phổi sau hồi phục và 10% có giảm khuếch tán CO2
- Não: Ngay cả đối với người trẻ, Covid-19 có thể gây đột quỵ, co giật và cả hội chứng Guillain-Barre – một tình trạng gây tê liệt tạm thời. Covid-19 có thể tăng nguy cơ phát triển bệnh Parkinson và bệnh Alzhermeir.
- Máu đông và các vấn đề về mạch máu: Covid-19 có thể làm cho các tế bào máu dễ kết dính lại và hình thành cục máu đông. Trong khi các cục máu đông lớn có thể gây ra đau tim và đột quỵ, hầu hết các tổn thương tim do Covid-19 gây ra được cho là xuất phát từ các cục máu đông rất nhỏ làm tắc nghẽn các mạch máu nhỏ (mao mạch) trong cơ tim.
- Các bộ phận khác của cơ thể bị ảnh hưởng bởi máu đông bao gồm phổi, chân, gan và thận. Covid-19 cũng có thể làm suy yếu các mạch máu và khiến chúng bị rò rỉ, góp phần gây ra các vấn đề tiềm ẩn lâu dài với gan và thận.
Mặc dù rất hiếm, một số người, chủ yếu là trẻ em, có thể gặp phải hội chứng viêm đa hệ (MIS) trong hoặc ngay sau khi nhiễm Covid. MIS là tình trạng mà các bộ phận cơ thể khác nhau có thể bị viêm. MIS có thể dẫn đến các tình trạng sau Covid nếu bệnh nhân tiếp tục trải qua các hiệu ứng đa tạng hoặc các triệu chứng khác
B3. Hiệu ứng bệnh Covid hoặc nhập viện
Nhập viện hoặc các bệnh nặng liên quan đến phổi bao gồm Covid-19 có thể gây ra các ảnh hưởng nghiêm trọng như suy nhược trầm trọng và kiệt sức trong thời gian hồi phục. Mệt mỏi xuất hiện 2/3 bệnh nhân đã từng có ARDS (suy hô hấp cấp), có thể kéo dài đến 1 năm sau khi đã hồi phục
Hiệu ứng nhập viện cũng có thể bao gồm các hội chứng sau chăm sóc đặc biệt (PICS), bao gồm các giai đoạn điều trị, bắt đầu khi một bệnh nhân được đưa vào phòng chăm sóc đặc biệt và có thể vẫn còn các triệu chứng sau khi được đưa về nhà. Các tình trạng bao gồm suy nhược nghiêm trọng, các vấn đề về suy nghĩ-động não và phán đoán, và rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD). PTSD liên quan đến các phản ứng lâu dài đối với sự kiện rất căng thẳng. Bệnh nhân được điều trị ở bệnh viện trong phòng chăm sóc đặc biệt với sự hỗ trợ của máy thở. Chỉ đơn giản là sống sót qua trải nghiệm này có thể khiến họ phát triển hội chứng căng thẳng sau sang chấn, trầm cảm và lo lắng.
Nhiều ảnh hưởng lâu dài của Covid-19 vẫn chưa được biết đến. Vẫn chưa rõ ảnh hưởng đến sức khỏe của con người như thế nào. Các nhà nghiên cứu khuyến cáo các bác sỹ nên theo dõi chặt chẽ những người đã bị nhiễm Covid-19 để xem xét hoạt động của cơ quan nội tạng như thế nào sau khi hồi phục.
Helencare kết hợp với các bác sỹ và chuyên gia Y sinh học hàng đầu từ viện Paracelsus và viện Alpstein đã và đang cung cấp những giải pháp sức khỏe để giúp các bệnh nhân phục hồi sau Covid bằng các liệu pháp Y sinh học tổng hợp, đặc biệt hỗ trợ:
- Tăng cường hệ miễn dịch
- Phục hồi và tăng cường chức năng tim
- Phục hồi và tăng cường chức năng phổi
- Phục hồi và tăng cường chức năng thận và gan
- Hỗ trợ và tái tạo chất dẫn truyền thần kinh
- Giảm kháng viêm
- Tăng cường lưu thông máu
- Tăng cường oxy máu, trao đổi chất ở tế bào
Mọi chi tiết xin liên hệ
Trung tâm Y Sinh học Helencare
6A Phạm Đình Toái, P. Võ Thị Sáu, Q.3, HCMC, Việt Nam
Điện thoại: (028) 9999 9779
Email: mail@helencare.vn
Facebook: wHelencare
Tài liệu tham khảo
- https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/long-term-effects/index.html
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/coronavirus/in-depth/coronavirus-long-term-effects/art-20490351
- https://www.healthline.com/health-news/look-for-these-symptoms-in-the-months-after-covid-19-recovery#Effects-of-long-haul-COVID-19





